الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

O kəslər ki, Allah’a iman gətirmiş və qəlbləri Allah’ı zikr etməklə aram tapmışdır. Bilin ki, qəlblər yalnız Allah’ı zikr etməklə aram tapar! (Rad surəsi, 28

او کسلر کی، آللاه’ا ایمان گتیرمیش و قلبلری آللاه’ی ذیکر ائتمکله آرام تاپمیشدیر. بیلین کی، قلبلر یالنیز آللاه’ی ذیکر ائتمکله آرام تاپار! (راد (رعد) سوره‌سی، 28)

Dünyada yaşayan bütün insanlar əsl xoşbəxtliyin yollarını axtarırlar. Hər birinin xoşbəxt olmaq üçün bir hədəfi var. Ancaq iman etməyən insanlar bu məqsədlərinə çatdıqlarında da axtardıqları xoşbəxtliyi ya tapa bilməz, ya da bunun çox qısa və keçici olduğunu görərlər. Belə ki, yönəldikləri hər hədəfdə eyni nəticə ilə qarşılaşırlar. Ən xoşbəxt olduğunu düşünən insanın belə içini sıxan, düşünməkdən qaçdığı, ona narahatlıq verən saysız-hesabsız mövzu var. Çünki bir insanın həqiqi mənada dinclik  və rahatlığa qovuşması, həqiqi mənada xoşbəxtliyi, sevinci yaşaması ancaq Rəbbimizin razı olacağı şəkildə yaşaması ilə mümkün olur. Sonsuz rəhmət sahibi olan Allah əsl həqiqəti bu ayədə bildirmişdir.

Quranın sirrindən xəbərsiz olan bəzi insanlar hər yolu sınadıqları zaman xoşbəxt ola bilməmələrinin, həyatın dəyişməyən bir gerçəyi olduğuna inanırlar. Halbuki, Allah hər çətinliyi həlli ilə birlikdə yaratmış və insana hər dövrdə ehtiyacı olan hər cür məlumatı haqq kitabları ilə göndərmişdir.Bu səbəbdən bədbəxtliyin həllidə Quranda insanlara xəbər verilmişdir. İnsanlar ancaq gözəl əxlaqı yaşadıqları, Allah’ın rəhmətini və qorumasını qavradıqları təqdirdə DÜNYA HƏYATInın hər anından zövq alabilirlər.Ancaq o zaman ətraflarındakı gözəllikləri lazımı kimi təqdir edib, xoşbəxt olmağı bacara bilirlər.

Unudulmamalıdır ki, əsl xoşbəxtlik üçün insanların ürəklərini Allah’a tam təslimiyyətlə bağlamaları və həyatlarının hər anını QURAN ƏXLAQIna uyğun şəkildə yaşamaları lazımdır.Belə bir əxlaq yaşandıq da, DÜNYA HƏYATInda hansı çətinliklə qarşılaşdıqlarından asılı olmayaraq, iman sahibi bir insana bu şərtlərdə də ürəyində Allah’a güvənmənin, Onun razılığını ümid etmənin rahatlığını, daxili sevincini və xoşbəxtliyini  yaşaya biləcəkdir.

دونیادا یاشایان بوتون اینسانلار اصل خوشبختلییین یوللارینی آختاریرلار. هر بیرینین خوشبخت اولماق اوچون بیر حدفی وار. آنجاق ایمان ائتمه‌ین اینسانلار بو مقصدلرینه چاتدیقلاریندا دا آختاردیقلاری خوشبختلییی یا تاپا بیلمز، یا دا بونون چوخ قیسا و کئچیجی اولدوغونو گؤررلر. بئله کی، یؤنَلدیکلری هر حدفده عئینی نتیجه ایله قارشیلاشیرلار. ان خوشبخت اولدوغونو دوشونن اینسانین بئله ایچینی سیخان، دوشونمکدن قاچدیغی، اونا ناراحاتلیق وئرن سایسیز-حئسابسیز مؤوزو وار. چونکی بیر اینسانین حقیقی معنادا دینجلیک و راحاتلیغا قوووشماسی، حقیقی معنادا خوشبختلییی، سئوینجی یاشاماسی آنجاق رببیمیزین راضی اولاجاغی شَکیلده یاشاماسی ایله مومکون اولور. سونسوز رحمت صاحیبی اولان آللاه اصل حقیقتی بو آیه‌ده بیلدیرمیشدیر.

قورانین سیرریندن خبرسیز اولان بعضی اینسانلار هر یولو سینادیقلاری زامان خوشبخت اولا بیلممه‌لرینین، حَیاتین دَییشمه‌یَن بیر گئرچه‌یی اولدوغونا اینانیرلار. حال‌بوکی، آللاه هر چتینلییی حللی ایله بیرلیکده یاراتمیش و اینسانا هر دؤورده ائحتییاجی اولان هر جور معلوماتی حاق کیتابلاری ایله گؤندرمیشدیر.بو سببدن بدبختلییین حللیده قوراندا اینسانلارا خبر وئریلمیشدیر. اینسانلار آنجاق گؤزل اخلاقی یاشادیقلاری، آللاه’ین رحمتینی و قوروماسینی قاورادیقلاری تقدیرده دونیا حَیاتینین هر آنیندان ذؤوق آلابیلیرلر.آنجاق او زامان اطرافلارینداکی گؤزللیکلری لازیمی کیمی تقدیر ائدیب، خوشبخت اولماغی باجارا بیلیرلر.

اونودولمامالیدیر کی، اصل خوشبختلیک اوچون اینسانلارین اورکلرینی آللاه’ا تام تسلیمیییَتله باغلامالاری و حَیاتلارینین هر آنینی قوران اخلاقینا اویغون شَکیلده یاشامالاری لازیمدیر.بئله بیر اخلاق یاشاندیق دا، دونیا حیاتیندا هانسی چتینلیکله قارشیلاشدیقلاریندان آسیلی اولمایاراق، ایمان صاحیبی بیر اینسانا بو شرطلرده ده اورَیینده آللاه’ا گووَنمه‌نین، اونون راضیلیغینی اومید ائتمه‌نین راحاتلیغینی، داخیلی سئوینجینی و خوشبختلییینی یاشایا بیله‌جکدیر.

 قایناق(منبع): QAYNAQ: http://www.birayebiraciqlama.com/nisa-suresi-19.html

وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرینَ

Əlbəttə, Biz sizi bir az qorxu, bir az aclıq, bir az da mal, can və məhsul qıtlığı ilə imtahan edərik.  (Ya Rəsulum) Səbir edən şəxslərə müjdə ver! (Bəqərə surəsi, 155

البتته، بیز سیزی بیر آز قورخو، بیر آز آجلیق، بیر آز دا مال، جان و محصول قیتلیغی ایله ایمتاحان ائدَریک. (یا رسولوم) صبیر ائدن شخصلره موژده وئر! (بقره سوره‌سی، 155)

Yalnız çətinliklər deyil, DÜNYA HƏYATIndakı nemətlər də Allah’ın imtahanıdır. Allah verdiyi hər nemətlə birlikdə insanın Ona şükür edib-etmədiyini də sınayır. Nemətlərlə bərabər, Allah insanın qarşısına həyatı boyunca qərar verməsi lazım olan bir çox hadisə çıxarır. Əlbəttə yaşadıqlarının imtahan olduğunun fərqində olan və Allah’ın razılığına görə qərar verən möminlər bu imtahandan keçməyi və Allah’ın Quranda bildirdiyi kimi Cənnət həyatı ilə mükafatlandırılmağı ümid edə bilirlər.

Dünyadakı imtahan mühitində möminlər vicdanlarının səsini dinləyib, Allah’ın onları sınaqdan keçirdiyini heç bir şəkildə unutmamalıdırlar. Səmimi ürəklə Allah’a yönələn  insan qarşısına hansı çətinlik çıxarsa çıxsın, mütləq asanlıqla qarşılaşacaq və Allah’ın izni ilə doğrunu tapacaq. Bu imtahan dünyasının ən böyük sirlərindən biri, iman edənlər üçün mütləq qazanc olacağıdır. Ən böyük qazanclardan biri isə iman edənlərin bu sınaqlar qarşısında göstərdikləri gözəl əxlaq, cəsarət və mətanətin, onların axirətdəki qarşılıqlarını və dərəcələrini artırmasıdır

یالنیز چَتینلیکلر دئییل، دونیا حَیاتینداکی نئعمتلر ده الله’ین ایمتاحانیدیر. الله وئردییی هر نئعمتله بیرلیکده اینسانین اونا شوکور ائدیب-ائتمه‌دییینی ده سیناییر. نئعمتلرله برابر، الله اینسانین قارشیسینا حَیاتی بویونجا قرار وئرمه‌سی لازیم اولان بیر چوخ حادیثه چیخاریر. البتته یاشادیقلارینین ایمتاحان اولدوغونون فرقینده اولان و الله’ین راضیلیغینا گؤره قرار وئرن مؤمینلر بو ایمتاحاندان کئچمه‌یی و الله’ین قوراندا بیلدیردییی کیمی جنّت حیاتی ایله موکافاتلاندیریلماغی اومید ائده بیلیرلر.

دونیاداکی ایمتاحان موحیطینده مؤمینلر ویجدانلارینین سَسینی دینله‌ییب، آللاه’ین اونلاری سیناقدان کئچیردییینی هئچ بیر شَکیلده اونوتمامالیدیرلار. صمیمی اورکله آللاه’ا یؤنَلَن اینسان قارشیسینا هانسی چَتینلیک چیخارسا چیخسین، موطلق آسانلیقلا قارشیلاشاجاق و آللاه’ین ایذنی ایله دوغرونو تاپاجاق. بو ایمتاحان دونیاسینین اَن بؤیوک سیرلریندن بیری، ایمان ائدنلر اوچون موطلق قازانج اولاجاغیدیر. ان بؤیوک قازانجلاردان بیری ایسه ایمان ائدنلرین بو سیناقلار قارشیسیندا گؤستَردیکلری گؤزل اخلاق، جَسارت و مَتانتین، اونلارین آخیرتده‌کی قارشیلیقلارینی و درجه‌لرینی آرتیرماسیدیر.

 قایناق(منبع): QAYNAQ: http://www.birayebiraciqlama.com/nisa-suresi-19.html

... فَعَسی‏ أَنْ تَکْرَهُوا شَیْئاً وَ یَجْعَلَ اللَّهُ فیهِ خَیْراً کَثیراً

… ola bilsin ki, xoşlamadığınız bir şeydə Allah sizə çoxlu xeyir nəsib etmiş olsun. (Nisa surəsi, 19

"… اولا بیلسین کی، خوشلامادیغینیز بیر شئیده آللاه سیزه چوخلو خئییر نصیب ائتمیش اولسون". (نیسا سوره‌سی، 19)

Allah bu ayə ilə ilk anda pis görünən hadisələrdə belə xeyir olduğunu xəbər verir. Güclü imana sahib olan, Allahın gücünü gərəyi kimi təqdir edən və Ona yaxın olan möminlər Allahın onlar üçün yaratdığı hər hadisədə təvəkküllü davranır və hər işdə xeyir olduğuna inanırlar. Allaha tam təslim olan və Allahın onlar üçün yaratdığı qədərlə (tale) razılaşan möminlər bu sirri bildikləri üçün qarşılaşdıqları hadisələrdə xeyir və gözəllik axtarırlar. Çətinlik və ya çatışmamazlıq kimi görünən heç bir hadisə qarşısında kədərlənmirlər.

Allah hər kəs üçün ayrı-ayrı yaratdığı qədərdə (taledə) insanlara xəbərdarlıq edir. Hadisələri ağıl və hikmətlə qiymətləndirən insanlar üçün bu hadisələrdə əskiklik, unutqanlıq, tərslik deyil, Allah Qatından dərs və xəbərdarlıq var. Bu xəbərdarlıqların fərqinə varmaq və səhv etməkdən çəkinmək Allahın izni ilə insanı sonsuz əzabdan xilas edə bilər.

Bundan başqa, baş verən pis hadisələr insana acizliyini xatırladır və Allaha olan yaxınlığını artırır. Buna görə də belə hadisələrə insana Allahı xatırladan xeyir kimi baxmaq lazımdır. Bu, əslində, insan üçün çox böyük nemət və şükür səbəbi, axirəti üçün də xeyir və gözəllik deməkdir.

İnsan gündəlik həyatının hər anında hadisələrdə xeyir və gözəllik axtarmalıdır. İnsan hər hadisədə xeyir və hikməti görməyə bilər. Ancaq belə bir vəziyyətdə də mütləq xeyir olduğunu bilməli və Allahın ona hadisələrdə gizli olan xeyir və hikmətləri göstərməsi üçün dua etməlidir.

Hər hadisədə Allahın yaratdığı xeyir və hikmətləri görməyə çalışmaq və buna əsasən davranmaq möminlərə dünyada və axirətdə böyük qazanc verər. Bu sirri bilən möminlər üçün Allahın izni ilə dünyada və axirətdə qorxu və narahatlıq olmaz.

آللاه بو آیه ایله ایلک آندا پیس گؤرونن حادیثه‌لرده بئله خئییر اولدوغونو خبر وئریر. گوجلو ایمانا صاحیب اولان، آللاهین گوجونو گَرَیی کیمی تقدیر ائدن و اونا یاخین اولان مؤمینلر آللاهین اونلار اوچون یاراتدیغی هر حادیثه‌ده توککوللو داورانیر و هر ایشده خئییر اولدوغونا اینانیرلار. آللاها تام تسلیم اولان و آللاهین اونلار اوچون یاراتدیغی قَدَرله (تالئع) راضیلاشان مؤمینلر بو سیرری بیلدیکلری اوچون قارشیلاشدیقلاری حادیثه‌لرده خئییر و گؤزللیک آختاریرلار. چَتینلیک و یا چاتیشمامازلیق کیمی گؤرونن هئچ بیر حادیثه قارشیسیندا کدَرلَنمیرلر.

آللاه هر کس اوچون آیری-آیری یاراتدیغی قَدَرده (تالئعده) اینسانلارا خبردارلیق ائدیر. حادیثه‌لری عاغیل و حیکمتله قییمتلندیرن اینسانلار اوچون بو حادیثه‌لرده اَسکیکلیک، اونوتقانلیق، ترسلیک دئییل، آللاه قاتیندان درس و خبردارلیق وار. بو خبردارلیقلارین فرقینه وارماق و سَهو ائتمکدن چَکینمک آللاهین ایذنی ایله اینسانی سونسوز عذابدان خیلاص ائده بیلر.

بوندان باشقا، باش وئرن پیس حادیثه‌لر اینسانا عاجیزلییینی خاطیرلادیر و آللاها اولان یاخینلیغینی آرتیریر. بونا گؤره ده بئله حادیثه‌لره اینسانا آللاهی خاطیرلادان خئییر کیمی باخماق لازیمدیر. بو، اصلینده، اینسان اوچون چوخ بؤیوک نعمت و شوکور سببی، آخیرتی اوچون ده خئییر و گؤزللیک دئمکدیر.

اینسان گونده‌لیک حیاتینین هر آنیندا حادیثه‌لرده خئییر و گؤزللیک آختارمالیدیر. اینسان هر حادیثه‌ده خئییر و حیکمتی گؤرمه‌یه بیلر. آنجاق بئله بیر وضعیتده ده موطلق خئییر اولدوغونو بیلمه‌لی و آللاهین اونا حادیثه‌لرده گیزلی اولان خئییر و حیکمتلری گؤسترمه‌سی اوچون دوعا ائتمه‌لیدیر.

هر حادیثه‌ده آللاهین یاراتدیغی خئییر و حیکمتلری گؤرمه‌یه چالیشماق و بونا اساساً داورانماق مؤمینلره دونیادا و آخیرتده بؤیوک قازانج وئرر. بو سیرری بیلن مؤمینلر اوچون آللاهین ایذنی ایله دونیادا و آخیرتده قورخو و ناراحاتلیق اولماز.

 قایناق(منبع): QAYNAQ: http://www.birayebiraciqlama.com/nisa-suresi-19.html